Në kushtet kur punonjësit e administratës dhe shërbimeve publike në nivel vendor mbajnë peshën kryesore të zbatimit të legjislacionit që buron nga procesi i integrimit, roli i tyre bëhet thelbësor për garantimin e standardeve evropiane në praktikë. Megjithatë, në shumë raste, informacioni dhe njohuritë lidhur me procesin e integrimit evropian, acquis communautaire dhe legjislacionin e punës mbeten minimale ose mungojnë tërësisht. Kjo situatë krijon sfida serioze si në përfaqësimin sindikal, ashtu edhe në mbrojtjen efektive të të drejtave të punëtorëve në nivel lokal.

Trajnimi trajtoi në mënyrë të detajuar disa shtylla kryesore:

• Qasjen e përfaqësuesve sindikalë në nivel vendor në diskutimet periodike për pagat dhe kushtet e punës, duke theksuar nevojën për argumentim të bazuar në standardet evropiane dhe në praktikat më të mira të dialogut social;
• Përfshirjen aktive të sindikatave në ngritjen dhe funksionalizimin e strukturave ligjore për sigurinë dhe shëndetin në punë, si mekanizma të domosdoshëm për parandalimin e rreziqeve dhe garantimin e kushteve të denja të punës;
• Angazhimin më të strukturuar të sindikatave në procesin e zbatimit të legjislacionit të Bashkimit Evropian në nivel vendor, një proces që tashmë ka filluar dhe që kërkon koordinim të vazhdueshëm ndërmjet institucioneve publike dhe partnerëve socialë.

Përmes diskutimeve interaktive, analizave të rasteve konkrete dhe shkëmbimit të përvojave mes sindikatave nga sektorë të ndryshëm, pjesëmarrësit patën mundësi të identifikojnë sfidat kryesore në terren dhe të hartojnë rekomandime praktike për forcimin e rolit të tyre në nivel lokal dhe rajonal.

Ky trajnim synoi fuqizimin e sindikatave si partnerë të rëndësishëm në dialogun social dhe në proceset reformuese që lidhen me integrimin evropian. Duke rritur kapacitetet e tyre për analizë, advokim dhe pjesëmarrje aktive, CLR dhe partnerët e saj kontribuojnë në ndërtimin e një lëvizjeje sindikale më të informuar, më të strukturuar dhe më të përgatitur për të mbrojtur të drejtat e punëtorëve në kuadër të standardeve evropiane.

Kjo tryezë u konceptua si një hap konkret për të sjellë më afër dialogun ndërmjet institucioneve evropiane dhe sindikatave shqiptare, duke krijuar një hapësirë të drejtpërdrejtë shkëmbimi mbi sfidat, prioritetet dhe reformat e nevojshme në tregun e punës.

Në takim morën pjesë konfederata dhe sindikata nga sektorë të ndryshëm, përfshirë të gjithë partnerët kryesorë të projektit “Smart Trade Unions”. Për shumë prej tyre, kjo ishte hera e parë që përfshiheshin në një diskutim të këtij niveli dhe formati me përfaqësues të institucioneve të BE-së, duke shënuar një moment të rëndësishëm për fuqizimin e rolit të tyre në dialogun social dhe në proceset e integrimit evropian.

Diskutimet u përqendruan në disa çështje thelbësore për zhvillimin ekonomik dhe social të vendit:

• Shkalla e përfshirjes së sindikatave në politikëbërje, veçanërisht në hartimin e politikave ekonomike dhe sociale që ndikojnë drejtpërdrejt në tregun e punës;
• Zhvillimi i qëndrueshëm dhe lufta kundër informalitetit, si sfida kyçe për garantimin e të drejtave të punëtorëve dhe rritjen e të ardhurave publike;
• Roli i sindikatave në negociatat kolektive dhe në proceset e rritjes së pagave, duke theksuar nevojën për strategji të mirëstrukturuara dhe dialog efektiv me qeverinë dhe punëdhënësit;
• Kontrolli dhe monitorimi i sipërmarrjeve, në mënyrë që të garantohet zbatimi i legjislacionit të punës pa dëmtuar klimën e biznesit dhe konkurrueshmërinë;
• Formalizimi i ekonomisë dhe zgjerimi i skemave të mbrojtjes sociale, si instrumente për uljen e pabarazive dhe për rritjen e sigurisë ekonomike të punëtorëve;
• Zhvillimi i aftësive të së ardhmes, përmes investimeve në trajnim, arsim profesional dhe ndërtimin e institucioneve të forta, transparente dhe funksionale.

Tryeza shërbeu gjithashtu si një platformë për të reflektuar mbi praktikat evropiane dhe mbi mënyrën se si standardet dhe politikat e BE-së mund të përafrohen më tej me realitetin shqiptar. Pjesëmarrësit theksuan rëndësinë e forcimit të kapaciteteve të partnerëve socialë dhe të institucionalizimit të dialogut social si pjesë integrale e procesit të anëtarësimit në BE.

Ky aktivitet u realizua në kuadër të përpjekjeve të vazhdueshme të CLR për të ndërtuar ura bashkëpunimi ndërmjet sindikatave shqiptare dhe institucioneve evropiane, si dhe me mbështetjen dhe bashkëpunimin e partnerëve ndërkombëtarë, përfshirë Delegacioni i Bashkimit Evropian në Shqipëri, Swedish Institute dhe ABF Västerås.

Në këtë kuadër, bashkëpunimi me strukturat sindikale kombëtare, përfshirë Shtëpinë e Punëtorëve në Shqipëri, mbetet thelbësor për forcimin e zërit të punëtorëve dhe për ndërtimin e një dialogu social të qëndrueshëm, në përputhje me standardet e Bashkimi Evropian dhe prioritetet e procesit të integrimit.

Gjatë ndërhyrjes sonë në panel, ndamë situatën aktuale në Shqipëri, duke theksuar sfidat e vazhdueshme të dialogut social, rëndësinë e punës së denjë, të drejtën e përfaqësimit të punëtorëve, si dhe nevojën për mekanizma të besueshëm që garantojnë angazhim, përfshirje, drejtësi sociale dhe demokraci të qëndrueshme. Çështjet që ngritëm u pritën me interes nga pjesëmarrësit dhe u pasuan nga një bashkëbisedim i hapur dhe i sinqertë, ku u ndanë përvoja dhe perspektiva të ndryshme mbi sfidat dhe mundësitë e bashkëpunimit rajonal.

Një sesion i veçantë iu kushtua rëndësisë së bashkëpunimit rajonal midis think tank-eve progresive dhe organizatave të shoqërisë civile, duke e theksuar rolin e tyre në ndikimin e politikave publike dhe fuqizimin e qytetarëve. Në këtë kontekst, patëm mundësinë të prezantojmë gjetjet dhe rekomandimet e policy paper-it të përgatitur në vitin 2025 mbi “Bashkëpunimin mes sindikatave dhe forcave politike progresiste”, një projekt që u realizua bashkë me organizatën partnere Centre for Modern Skills. Ky dokument ofron analiza të detajuara dhe sugjerime konkrete për mënyra se si sindikatat dhe partitë politike progresive mund të bashkëpunojnë në mënyrë efektive për të fuqizuar të drejtat e punëtorëve dhe ndikimin social.

Konferenca gjithashtu nxori në pah rëndësinë e dialogut ndërkombëtar dhe të bashkëpunimit rajonal për forcimin e demokracisë dhe kohezionit ekonomik, duke treguar se sfidat e përbashkëta mund të adresohen më mirë përmes ndarjes së eksperiencave dhe praktikave të suksesshme. Pjesëmarrja jonë shërbeu për të prezantuar eksperiencën shqiptare dhe për të kontribuar në ndërtimin e një vizioni të përbashkët për rajonin.

Falenderojmë Kalevi Sorsa Foundation dhe Progres Institute for Social Democracy për mbështetjen dhe konsideratën e propozimit tonë, si dhe për mundësinë për të ndikuar në një dialog konstruktiv dhe me rëndësi rajonale.

Ky aktivitet përforcon angazhimin tonë për të kontribuar në zhvillimin e politikave që promovojnë drejtësi sociale, punë të denjë dhe një dialog të qëndrueshëm midis aktorëve politikë dhe shoqërisë civile në Shqipëri dhe rajon.

Në thelb të forumit qëndroi një mesazh i qartë: bashkëpunimi midis sindikatave dhe partive politike nuk është luks, por domosdoshmëri për të sjellë ndryshim real dhe afatgjatë. Në një periudhë kur sfidat sociale dhe ekonomike po bëhen gjithnjë e më komplekse, roli i sindikatave si zë i punonjësve dhe i partive politike si mbartëse të vullnetit qytetar është thelbësor për ndërtimin e demokracive funksionale e të barabarta.

Diskutimet gjatë forumit nxorën në pah faktin se, ndonëse autonomia e secilës palë është thelbësore, bashkërendimi i përpjekjeve mund të sjellë rezultate konkrete në mbrojtjen e të drejtave të punonjësve, përmirësimin e kushteve të punës dhe zhvillimin e politikave ekonomike dhe sociale më të denja. Përfaqësues të sindikatave ndanë përvoja mbi mënyrat se si një dialog i hapur me partitë politike ka ndihmuar në avancimin e të drejtave të punëtorëve, ndërsa aktorët politikë reflektuan mbi rëndësinë e përfshirjes së sindikatave në proceset e vendimmarrjes.

Ky forum u organizua në kuadër të projektit rajonal “Sfidat dhe Mundësitë / Sindikata dhe Politika”, me mbështetjen e Fondacionit Finlandez Kalevi Sorsa dhe Progress Institute për Social Democracy në Maqedoninë e Veriut, si dhe organizatës partnere në Serbi, Centre for Modern Skills. Ky bashkëpunim ndërkombëtar tregoi se tematika e marrëdhënies midis punonjësve, sindikatave dhe partive politike ka rëndësi strategjike për të gjithë rajonin e Ballkanit Perëndimor, ku zhvillimi demokratik dhe social kërkon një angazhim të përbashkët e të qëndrueshëm.

Në përfundim, forumi u cilësua si një platformë e vyer për ndërtimin e urave të mirëkuptimit dhe bashkëpunimit midis sindikatave dhe politikës, një hap drejt forcimit të demokracisë sociale dhe të drejtësisë ekonomike. Ai dëshmoi se përballë sfidave të kohës nga pasiguria në tregun e punës te pabarazitë në shpërndarjen e të ardhurave vetëm përmes një dialogu të sinqertë dhe bashkëveprimi konstruktiv mund të ndërtohet një e ardhme më e drejtë për punëtorët dhe shoqërinë në tërësi.

Pjesëmarrësit diskutuan dhe analizuan mënyrat se si organizatat joqeveritare mund të përdorin advokimin në mënyrë strategjike për të arritur qëllimet e tyre. U theksua se ndikimi në politikë nuk arrihet vetëm me fjalë, por kërkon planifikim të kujdesshëm, prakticitet, kreativitet dhe përkushtim të vazhdueshëm. Në një shoqëri demokratike, advokimi shërben si ura që lidh komunitetet me institucionet, duke siguruar që zëri i qytetarëve të dëgjohet dhe të reflektohet në vendimmarrje.

Përmes fushatave advokuese, organizatat kanë mundësi të:

• Ndikojnë në politika publike dhe legjislacion më të drejtë, duke promovuar rregulla dhe masa që mbrojnë të drejtat dhe interesat e qytetarëve;
• Mbrojnë të drejtat e komuniteteve që përfaqësojnë, veçanërisht grupe të margjinalizuara ose vulnerabël;
• Nxisin transparencë dhe përgjegjshmëri në vendimmarrje, duke e bërë procesin politik më të hapur dhe më të aksesueshëm;
• Krijojnë ura bashkëpunimi mes qytetarëve, komuniteteve dhe institucioneve, duke forcuar dialogun dhe partneritetin për çështje publike.

Aktiviteti theksoi gjithashtu se ndryshimi nuk ndodh vetë, ai ndërtohet përmes zërit, vizionit dhe veprimit të qartë dhe të koordinuar. Advokimi i qëllimshëm është një mjet që, kur përdoret me strategji dhe profesionalizëm, mund të ndikojë fuqishëm në formësimin e politikave, në avancimin e të drejtave të njeriut dhe në krijimin e një shoqërie më të drejtë dhe gjithëpërfshirëse. Mesazhi kryesor i Shkollës Dimërore: Le të advokojmë me qëllim dhe vendosmëri, për të ndikuar me forcë dhe për të ndërtuar një të ardhme ku zëri i qytetarëve ka peshë reale në vendimmarrje.

#Advokim #Lobim #Ndikim #Vendimmarrje #ShoqëriCivile #OJF #NdryshimPozitiv #Aktivizëm #FushataAdvokuese #OlofPalmeInternationalCenter #Palmecenter

Kjo vizitë u realizua në kuadër të projektit “Smart Trade Unions in Albania”, me mbështetjen e Swedish Institute, dhe kishte për qëllim forcimin e përfshirjes së aktorëve social dhe sindikatave shqiptare në procesin e integrimit europian të vendit.

Gjatë vizitës u prezantua edhe dokumenti politik “Enhancing Union Inclusion in Albania’s EU Integration Processes”, i cili synon të theksojë rolin më të fuqishëm të sindikatave jo vetëm në zhvillimin social dhe ekonomik të vendit, por edhe në procesin strategjik të integrimit të Shqipërisë në Bashkimin Europian.

Ky takim shënoi vetëm hapin e parë të një dialogu të ri kombëtar dhe ndërkombëtar për drejtësi sociale dhe të drejta të punëtorëve, një iniciativë që CLR e ka nisur me përkushtim dhe vizion për një Shqipëri më të përfshirë dhe të fuqishme në arenën europiane.

Konferenca, me titullin “Sektori i Pastrimit dhe Menaxhimit të Mbetjeve në Shqipëri: Kushtet e Punës dhe Roli i Bashkive”, solli së bashku përfaqësues të institucioneve shtetërore, sindikatave, organizatave të shoqërisë civile dhe vetë punëtorëve. Diskutimet u fokusuan në sfidat që po përballen punonjësit e këtij sektori, i cili po kalon një reformë të rëndësishme për përmirësimin e shërbimeve publike dhe mbrojtjen e punëtorëve.

Gjatë konferencës, CLR prezantoi gjetjet e para të studimit të realizuar mbi kushtet e punës në sektorin e pastrimit, duke nxjerrë në pah nevojën për përmirësime konkrete në aspektin e sigurisë, pagave dhe trajtimit të punëtorëve. Një moment kyç ishte miratimi i Deklaratës së Përbashkët për të Drejtat dhe Dinjitetin e Punonjësve, e cila thekson rëndësinë e respektimit të standardeve të punës dhe përfshirjes së punonjësve në proceset vendimmarrëse.

Të gjithë pjesëmarrësit ranë dakord se konferenca ishte vetëm një hap i parë dhe se puna duhet të vazhdojë me veprime konkrete për mbrojtjen dhe fuqizimin e punonjësve të pastrimit. Ky aktivitet shërben si një shembull i përkushtimit të CLR për të ndërtuar një ambient pune më të drejtë, të sigurt dhe me dinjitet për të gjithë punonjësit në Shqipëri.

Atmosfera e sesionit ishte e hapur dhe bashkëpunuese, duke krijuar një mjedis ku çdo pjesëmarrës ndjeu vlerësim dhe respekt. Përmes diskutimeve interaktive, ndarjes së përvojave personale dhe punës në grupe, u ndërtuan ura dialogu mes të rinjve me dhe pa aftësi të kufizuara, duke nxitur mirëkuptim, empati dhe solidaritet. Pjesëmarrësit patën mundësinë të shprehin sfidat me të cilat përballen në përditshmëri, por edhe të propozojnë ide konkrete për ta bërë komunitetin më të aksesueshëm dhe më gjithëpërfshirës.

Një nga temat qendrore të sesionit ishte rëndësia e përfshirjes sociale të të rinjve me aftësi të kufizuara. U theksua se përfshirja nuk është thjesht një akt solidariteti, por një e drejtë themelore që garanton barazi mundësish dhe pjesëmarrje aktive në jetën publike. U diskutua roli i bashkëmoshatarëve në fuqizimin e njëri-tjetrit, duke nxitur bashkëpunimin në aktivitete edukative, kulturore dhe sociale si një mënyrë konkrete për të thyer barrierat dhe stereotipet.

Një vëmendje e veçantë iu kushtua informimit të personave me aftësi të kufizuara dhe familjeve të tyre mbi të drejtat në punësim, mekanizmat kundër diskriminimit dhe aksesin në shërbime publike e sociale. Përmes informacionit të ofruar dhe diskutimeve të hapura, pjesëmarrësit u pajisën me njohuri praktike për të kërkuar dhe mbrojtur të drejtat e tyre, si dhe për të qenë më aktivë në proceset vendimmarrëse që ndikojnë drejtpërdrejt në jetën e tyre.

Ky sesion nuk ishte vetëm një aktivitet informues, por një hap i rëndësishëm drejt ndërtimit të një komuniteti më të ndërgjegjshëm dhe më solidar. Ai dëshmoi se kur organizatat e shoqërisë civile, familjet dhe komuniteti bashkojnë forcat, krijohen mundësi reale për ndryshim pozitiv dhe të qëndrueshëm. Përmes angazhimit të përbashkët dhe dialogut të vazhdueshëm, u hodhën themelet për një shoqëri më të drejtë, ku çdo individ, pavarësisht aftësive, ka hapësirën dhe mbështetjen për të kontribuar dhe për të realizuar potencialin e tij.

Në Shqipëri, aktiviteti u organizua pranë digës së Liqenit Artificial në Tiranë, duke e kthyer këtë hapësirë publike në një vend dialogu, ndërgjegjësimi dhe solidariteti. Në qendër të kësaj dite ishin gratë punëtore nga sektori i prodhimit të këpucëve dhe veshjeve, të cilat ndanë përvojat e tyre dhe sfidat me të cilat përballen çdo ditë.  Si pjesë e koalicionit kërkuam mbështetjen e qytetarëve për firmosjen e Deklaratës për Pagën e Jetesës.

Mesazhi i kësaj dite ishte i qartë: paga e jetesës nuk është privilegj, por një e drejtë themelore e njeriut dhe një gur themeli i punës së denjë. Një pagë jetese duhet të mbulojë të gjitha nevojat bazë,  ushqimin, strehimin, kujdesin shëndetësor, arsimin, transportin, veshmbathjen  dhe të mundësojë edhe kursime minimale për siguri dhe dinjitet. Me fjalë të tjera, pagë jetese do të thotë mjaftueshëm për të jetuar, jo thjesht për të mbijetuar.

Megjithatë, realiteti në industrinë globale të modës mbetet shqetësues. Hulumtimet ndërkombëtare tregojnë se 97.3% e markave të anketuara nuk paguajnë një pagë jetese. Shumë punëtorë në rang global përfshirë edhe Ballkanin vazhdojnë të punojnë për paga që mbulojnë vetëm një të tretën e kostos reale të jetesës. Kjo industri, përveç shkeljeve të vazhdueshme të të drejtave të punëtorëve dhe praktikave të mbiprodhimit, është gjithashtu një kontribuese e madhe në ndryshimet klimatike dhe degradimin mjedisor.

Përballë këtij realiteti, kërkesa për pagë jetese mbetet një nga shtyllat kryesore të fushatës së Clean Clothes Campaign. Është koha që edhe punëtorët në Ballkan të paguhen drejt për punën e tyre. Është koha që dinjiteti, mirëqenia dhe drejtësia sociale të vendosen në qendër të zinxhirit global të prodhimit. Sepse paga e jetesës nuk është vetëm një çështje ekonomike – është një çështje dinjiteti njerëzor.